Şantiye Dergisi 384. Sayı (Kasım-Aralık 2020)

42 KASIM-ARALIK 2020 VİZYON • Ekonomik olma • Estetik olma. Denetim Firması Sigortalı Denetim firması sigortalı olmalı, her şeyden sorumlu ol- malı, zararları karşılayabilmelidir. Güvenli inşaat için teknik müşavirlik sisteminin, proje safhasının ve şantiye inceleme ve denetimmekanizmasının güçlü olması gerekir. Sesimi Duyan Var mı? “Sesimi duyan var mı” anonsunu duymamak için yaşa- dığımız binalarda; • Kolonlar ve perde duvarlar kesilmemeli, delinmemeli • Temele zarar verilmemeli • Binalara eklenti yapanlara ve kolonları kesenlere ciddi yaptırımlar uygulanmalıdır. Depremde Binaların Göçme Nedenleri • Zemin ve bodrum katlarında kesilmiş taşıyıcı kolon ve kirişler • Kaçak katlar • Yetersiz kesit boyutları • Kısa kolonlar ve kirişler • Kolonun ve kirişin çürümesi • Kolon-kiriş bileşme bölgelerindeki sorunlar • Su yalıtımı yapılmayan kolon ve kirişler • Malzeme eksikliği/uygunsuzluğu • Güçlü kolon, zayıf kiriş prensibinin uygulanmaması • Yetersiz taşıyıcı eleman dayanımı • Yumuşak kat veya uygulama hatası gibi şartlar olabilir. Ciddi şekilde incelenmeli ve çözüm- ler geliştirilmelidir. Yapılan yanlışlar • Alüvyon tabana çürük temel • Binaların sismik standartlara göre maksimum sismik yoğunluk varsayılarak inşa edilmemesi • Taşıyıcı kolon ve kirişte, yetersiz ve kötü kalitemalzeme kullanılması • İnşaat işçisi eğitimsizliği • Müteahhit eğitimsizliği • Şantiye şefinin ruhsatta göstermelik olması ve şantiye- de bulunmaması • Projeyi imzalayan “imzacı” olarak tabir edilenmimar ve mühendisler • Riskli bölgelerde depreme dayanıklı proje hazırlama ve projeyi inceleme tecrübe yetersizliği • Şantiye denetimsizliği • Yapı denetimiyle zayıf binaların belirlenmemesi ve dep- reme dayanıklı hale getirilmemesi • Güven değil, rant esaslı bina yapılması. Yapı denetimi yapanlar uzmanlaştırılmalıdır Bir binanın hiçbir katında özellikle kolon ve kirişte her- hangi bir değişiklik yapılamaz. Yapılırsa bina depremde çö- ker. İzmir’de depremde çöken 12 binanın 6’sının yıkılma nedeni ortaya çıkmıştır. Yıkılan binalar arasında dükkan birleştirmek için kolonu kesilen de girişi ve yönü değiştirilen bina da vardır. Bunları yapanlar, kasten insan öldürmekten yargılanmalıdırlar. Kolon ve kirişlere dokunulmaz. Özellikle zemin katlarda tadilat yapılmaz ve yaptırılmaz. Deniz Kumunda Klorür ve Çürüme Yıkanmadan deniz kumu betonda kullanılırsa deniz ku- mundaki klorür, binalarda taşıyıcı kolonları ve kirişleri yavaş yavaş çürütür ve depremgibi sarsıntılarda bina yıkılır. Bina- larda klorürü giderilmemiş deniz kumu kullanmak cinayete kasten teşebbüs etmektir. Bodrum ve zemin kata uzmanlarla bakılmalı Ev alırken veya kiralarken mutlaka bodrum kattaki ko- lonlar ve kirişler kesilmiş mi, korozyona uğramış mı (pas- lanmış mı) ve kolon ve kirişlere su yalıtımı yapılmış mı diye uzmanlarla birlikte bakılmalıdır. Emlakçılar, satış ve kira- lama işlemi yanında yapının güvenlik sorgulamasını yapa- bilmeli ve altyapılarını buna göre geliştirmelidirler. Güven- siz (ayıplı) binaların satışı ve kiralama işlemini kesinlikle yapmamalıdırlar. Binanın Güçlendirilmesi Mühendislik hesabı çalışması yapılmadan, dinamik et- kisi ve davranışı dikkate alınmadan, temelden çatıya kadar bina ciddi bir analize tabi tutulmadan ve uzman olmayan kişiler tarafından sözde güçlendirilme çalışması yapılan binalar depremde yıkılır. İzmir’de depremde yıkılan birçok bina güçlendirilmiştir. Ve "Güçlendirme" ile "Onarım" bir- birine karıştırılmamalıdır.