Şantiye Dergisi 384. Sayı (Kasım-Aralık 2020)

85 KASIM-ARALIK 2020 İŞ GÜVENLİĞİ Global kaynaklarda İstanbul, dep- rem riski en yüksek olan şehirler ara- sında gösteriliyor (3), (4), (5). İstanbul depremi gibi bir depremi henüz yaşa- mamış olmamıza rağmen OECD’nin 2017 yılında yayınlanan “Bir Bakışta Hükümetler” başlıklı raporunda ya- şanan felaketlerin, ülkelerin GSYH’ne oranında Türkiye en kötü beşinci ülke durumunda (6). Genel tabloyu ortaya koyabil- mek için İBB İstatistik Ofisi’nin 769 İstanbul sakini ile telefon üzerinden görüşülerek yaptığı deprem araştır- ması sonuçlarına göz atacak olursak durumun vahameti ortaya çıkıyor. Buna göre, araştırmaya katılanların yüzde 72,1’inin “Deprem Çantası” bu- lunmuyor. Yüzde 40’ı “Yaşam Üçge- ni” kavramından habersiz. Yüzde 23, deprem anında yapılacakları; yüzde 52’si ise acil toplanma alanlarını hiç bilmiyor (7). Raporun detaylarında, aslında beklenen depreme ne dere- ce hazırlanabildiğimizi ortaya çıkıyor. Bu konuda topyekûn bir seferberliğe ihtiyacımız var. Acil durum toplanma alanlarına AVM dikmekten, şehirleri- mizde yeşil alan kalmayacak kadar betonlaştırıp, plansız, denetimsiz ya- pılardan, imar affı ile kaçak vemühen- dislik hesaplamalarından yoksun yapı- lar yapmaktan vazgeçmeliyiz. Bunun dışında yapılması gereken- ler de var elbet. Ancak konunun yete- rince detaylandırılabilmesi adına bu yazıda bireysel olarak yapılması gere- kenler, evimizde ya da iş yerimizde ha- zırlıklarımız ne şekilde olmalı kısımla- rına yer vermeyip, onu kısmetse başka bir yazı konusu olarak bırakıyorum. Ya- zıda vurgulamaya çalışacağım depre- mi bir afet olarak yönetirken hep eksik kaldığımız deprem risklerini azaltma ve riski yönetme kısmı olacak. İstanbul’da deprem senaryo verileri İBB’nin İstanbul İli Olası Deprem Kayıp Tahminlerinin Güncellenme- si Projesi (8) deprem senaryo verileri aşağıdaki şekilde bir felaket tablosunu önümüze çıkartıyor: • Mw=7,5 büyüklüğündeki bir dep- remde İstanbul’daki binaların ortalama yüzde 57’sinin hasar görmeyeceği tahmin ediliyor. Or- talama yüzde 13’ünün orta, yüzde 3’ünün ağır ve yüzde 1’inin çok ağır hasar görmesi bekleniyor. Yapılan hesaplamalara göre, İstanbul’da senaryo depremi sonrasında 25 milyon ton ağırlığında bir enkaz ortaya çıkabileceğini gösteriyor. Yapısal hasarlara bağlı olabilecek mali kayıpların ortalama 68 mil- yar TL mertebesinde olması olası. Yapısal olmayan hasarlara bağlı kayıplar da göz önüne alındığında mali kaybın 120 milyar TL seviye- sinde gerçekleşmesi öngörülüyor. • Mw=7,5 büyüklüğündeki depremin gece meydana gelmesi halinde, İstanbul’da ortalama 14.150 civa- rında can kaybı meydana gelebi- leceği tahmin edilmiş. Depremin gündüz saatlerinde olması duru- munda beklenen can kaybı orta- lama 12.400 civarında. Gece dep- reminde yaklaşık 8.100, gündüz depreminde ise 7.450 kişinin ağır