Şantiye Dergisi 385. Sayı (Ocak-Şubat 2021)

43 OCAK-ŞUBAT 2021 PERSPEKTİF Belirsizlikler: Belirsizlik olduğu yerde çaresizlik vardır. Bu iki kavramın kardeş olduğunu düşünürüm. İşin ba- şındaki proje ve sözleşme belirsizlik- leri, bazı varsayımlarla işe başlamak iş sonunda maliyet artışı olarak bize geri dönmektedir. Finansman sorunları: Yeterli fi- nans kaynağına sahip olmadan girişi- len işlerde yaşanan ilave kredi masraf- ları ve daha kötüsü, işin yarımkalması. Ana alt yüklenicinin olumsuz performansı: Projelerde en büyük maliyet kalemimiz ana alt yüklenici- lerdir çoğu zaman. İyi seçilmiş ve iyi yönetilen bir alt yüklenici sizi vezir yaparken, tersi durumunda rezil de edebilir. Kritik malzeme tedarikçilerinin yarattığı sıkıntılar: Alt yükleniciler için geçerli olan durum, malzeme te- darikçileri için de geçerlidir. Kritik bir malzemenin şantiyeye geç gelmesi, tümprojenin planlanan tarihten daha geç bitmesine neden olacaktır. İletişim-Koordinasyon zaafları: Yukarıda Assocation of Project Mana- gers kurumunun araştırmasında da, PMI’ın bulduğu sonuçlarda da tüm proje başarısızlıklarının birincil ne- deninin iletişim kopukları olduğu gö- rülmektedir. Bu nedenle proje yöne- ticisinin en önemli görevi, doğru bir koordinasyonla, iletişimin sağlıklı ol- masını sağlamaktır. İyi bir proje yöne- ticisi adeta bir orkestra şefi gibi tüm farklı seslerden güzel bir eser çıkma- sını amaçlamalıdır. Fizibilite planlama hataları: Bir projeyi yapıp yapmamak konusun- da cevaplamamız gereken en önemli soru, “Fayda, maliyetten büyük mü- dür” sorusudur. Fayda her zaman kârlılık olmaz. O projeyi, yeni bir böl- geyemobilize olmak, firma prestijimi- zi yükseltmek ve buna benzer birçok nedenden dolayı yapabiliriz. Ancak her zaman için fayda-maliyet analizi- mizi projenin en başında titizlikle yap- mamız gerekmektedir. Bitirilen projelerden doğru ders- lerin çıkarılmaması: İş sonunda öğ- renilen dersler kayıt altına alınmadığı için bir sonraki projelerde benzer ha- taları yapma olasılığımız yükselmek- tedir. İş sonunda hazırlanacak “İş Bi- tim Raporları” olumlu-olumsuz tüm yaşananların kayıt altına alınmasını sağlayacaktır. Tüm bu sebeplerin bizi götürdüğü nokta, doğru bir “Proje Yönetimi”dir. İşin başında iyi kurguladığımız bir pro- je yönetimi ile bu riskleri minimum seviyeye indirebiliriz. Proje yönetimi diye yazmamla birlikte, birçok oku- run “Ama bu proje yönetimini biz in- şaat projelerinde bir türlü istediğimiz gibi uygulayamıyoruz” diye düşündü- ğünü hissedebiliyorum. Peki neden proje yönetimi inşaat projelerinde istenildiği gibi uygulanamıyor? Gelin olası sebepleri üzerinde birlikte bir be- yin fırtınası yapalım. Benim yazdığım bumaddelere yönelik düşüncelerinizi veya eklemek istediklerinizi cemkafa- dar.net@gmail.com adresinden bana yazın, bir sonraki yazımda sizin düşün- celerinizi de yazımda paylaşayım. Ne dersiniz? • İnşaat projeleri geniş kapsamlı ve bütçeleri yüksek projeler oldukla- rı için aktivite sayıları fazladır. Bu nedenle mutlaka proje yönetim yazılımlarının kullanımı gerek- mektedir. Bu yazılımları almak ve beraberinde kullanmak konusun- da firmalar çekingen davranmak- tadır. Böyle bir yazılımla işi takip etmelerinin mevcut iş yapım yön- temlerini olumsuz etkileyeceği, bu sefer işi hiç takip edemeyeceklerini düşünmektedirler. • Kapsam belirsizlikleri fazladır. • Projenin başında belirsizliklerin fazla olması, risklerin öngörülme- sini de zorlaştırmaktadır. Bu ne- denle risk yönetimi sağlıklı bir şe- kilde yapılamamaktadır. • Proje sonlarında iş bitim rapo- ru hazırlama kültürü oturmadığı için projeden öğrenilen dersler kayıt altına alınmamakta ve ben- zer hatalar sonraki projelerde de tekrarlamaktadır. • Zaman ve maliyet baskısı yüksek olduğu için ağırlıkla kaliteden ödün verilmektedir. Kaliteden ve- rilen ödün, zaman içinde geri dö- nüş maliyetlerini yükseltmekte, bu durum da hem işin uzamasına, hem de maliyet artışlarına neden olmaktadır. • Proje öncesi ön çalışma için yeterli zaman ayrılmadığı için işin başın- da sağlıklı bir iş programı ve büt- çe oluşturulamamaktadır. Böyle olunca öngörülmeyen maliyetler oluşmakta ve iş sonunda sapmalar yüksek olmaktadır. • Paydaş sayısı ve etkisi yüksek pro- jelerdir. Farklı sosyokültürel yapı- da paydaşın bulunması koordi- nasyon ve iletişim sorunlarını da beraberinde getirmektir. • İstenilen nitelikte dokümantasyon yönetimi yapılamadığı için hak ta- lebi (claim) yönetiminde sıkıntılar yaşanmaktadır. • Finansman sıkıntıları sıklıkla ya- şandığı için yarım kalma olasılık- ları yüksektir. Bu durum da ilave finansmanmaliyetlerinin oluşma- sına neden olmaktadır. • İşçilik kalitesi istenen seviyeye ulaşamamaktadır. Bu da geri dö- nüş ve kalitesizlik maliyetlerini artırmaktadır. Bir başka yazıda bu sefer daha gü- zel, daha umut veren konularda görüş- mek dileğiyle...