Şantiye Dergisi 386. Sayı (Mart-Nisan 2021)

77 MART-NİSAN 2021 Görme engellilerin Şekil 1.15’te gösterilen tarama hare- keti sırasında beyaz bastonun alanda bulunan engele denk gelerek fark edilmesi için engelin yerden en fazla 68,5 cm’de konumlanmış olması gerekmektedir. İnce ve düz yükselen veya üst tarafı alt tarafına göre daha büyük olan objeler ise yerden 10 cm yüksekte bir tabanın üzerine yerleştirilerek beyaz bastonla yerde yapılan tarama hareketi sırasında fark edilmesi sağlanmalıdır. 1.4. YATAYDA ENGELSİZ ALAN: ZEMİNDE DÜZENLEMELER Yürüyüş güzergahında karşılaşılan kot (seviye) farklılık- larının aşılması herkes için çözümgerektirir. Ancak hareket kısıtlılığı olanların büyük çoğunluğu için basamak niteliğin- de olan çözümler yeterli olmayacak; ayağın takılmaması, yürütecin ilerletilmesi, tekerlekli sandalye, bebek arabası gibi tekerleği olan araç gereçlerin tekerlek hareketinin sür- dürülmesi için kotları birbirine bağlayan rampa türü düz- lemlerin tasarlanması gerekmektedir. Ülkemizdeki erişilebilirlik standartlarına göre, bu kot farklarından 6mm’ye kadar olanlar için özel bir düzenleme gerekmemektedir; çünkü bunların herkes tarafından tolere edilebilir olduğu kabul edilmektedir (Şekil 1.16.a) 6 mm-13 mm arasındaki kot farklılıkları için ise eğimi 1/2’yi geçmeyecek şekilde düzenlemeler yapılmalıdır (Şe- kil 1.16.b ve c). 6 mm’den fazla kot farklarında dahi düzenleme yapıl- mazsa, tekerlekli sandalye ile kot farkı aşılmak istenirken bu hamle sandalyenin geriye doğru devrilmesine neden olduğu için büyük tehlike yaratmaktadır. 13 mm (1,3 cm)’den daha fazla olan kot farklılıkları için ise 1.5 Temel Erişilebilirlik Ögesi: Rampa bölümünde belir- tilen ölçü ve özelliklere uygun olarak rampa yapılmalıdır. Yatayda hareketliliğin kesintisiz ve güvenli sağlanabil- mesi için zeminde altyapı kapağı, ızgara gibi herhangi bir başka malzeme bulunmaması gerekmektedir. Ancak yü- rüyüş güzergâhı üzerinde ızgara uygulanmasının zorunlu olduğu hallerde, bu ızgaranın yönü, geçiş yönüne dik dü- zenlenmelidir. Izgara aralıklarındaki boşluklar ise en fazla 13 mm olmalıdır (Şekil 1.17). Halı, tekerlekli sandalyenin kullanımını zorlaştırdığı için tavsiye edilmemektedir. Ancak döşeme üzerinde halı veya halı türü kaplamalar kullanılacaksa döşemeye güvenli bir biçimde sabitlenmeli ve halı tüylerinin yüksekliği (hav yük- sekliği) en fazla 13 mm olmalıdır (Şekil 1.18). KILAVUZ Kılavuzun devamını gelecek sayılarımızda okuyabilirsiniz. Şekil 1.16. “6 mm - 13 mm” Arasındaki Seviye Farklılıkları için Düzenleme Drenaj ızgaralarının aralıkları yürüyüş yoluna paralel olduğunda tekerlekli sandalye, bebek arabası gibi araç ge- reçlerin tekerleğinin ızgara aralığına sıkışıp kalmasına ne- den olmaktadır. Tüm yürüyüş güzergâhları düz, sabit, dayanıklı ve ıs- lak-kuru halde kaymayanmalzeme ile kaplanmış olmalıdır. Mahallerde uygulanması gereken kaymazlık değerleri “TS 13882-Yaya yürüme yüzeylerinin sınıflandırma kuralları - Te- mel gereklilikler ve değerlendirme yöntemleri” standardına uygun olmalıdır. Şekil 1.17. Izgara Aralıkları Şekil 1.18. Halı Kalınlığı