Şantiye Dergisi 380. Sayı (Mart-Nisan 2020)

B ugün, dünyanüfusununçoğun- luğu kentlerde yaşamakta ve bu eğilim her geçen gün art- maktadır. Birleşmiş Milletlerin son raporuna göre, kentlerde yaşayan nüfusun 2050 yılına kadar yüzde 67 oranında artması beklenmektedir. Bu durum, küresel ölçekte sera gazı emisyon- larının artması, enerji kaynaklarının tüke- tilmesi, kentsel ısınma adası oluşumu gibi çeşitli çevresel sorunları ortaya çıkarmak- tadır [Beşir, 2018]. Örneğin, binaların ısı- tılması ve soğutulması için gereken enerji miktarındaki artış, hava sıcaklıklarında yükselmeye yol açması nedeniyle, kent- sel alanlar giderek daha sağlıksız hale gel- mektedir [Abdullahi, 2016]. Doğal alanlarını kaybeden kentlerin ye- niden yaşam değerine sahip olması ve geleceğe hazırlamak için, doğayı, özel- likle bitkileri yaşama yeniden sokmanın yolları aranmaktadır [Samar, 2012]. Artan enerji krizi ve iklimdeğişiklikleri sorunla- rı karşısında tasarımcılar, kentsel alan- larda enerji gereksinimi arayışına yeni yaklaşımlar geliştirmeye başlamıştır. Bu yaklaşımlardan çatı ve cephe yeşillendir- mesi, son yıllarda önemli bir yer tutmuş- tur [Elgizawy, 2016]. Kentlerdeki mevcut alan yetersizliği nedeniyle, günümüzde artık uygulanabilir olmayan yeşil alan- lar, cephe yapılandırılmalarında ilginç bir seçenek olarak önemli bir yer tutmuştur [Sheweka, 2012]. “Bitkilendirilmiş cephe” veya “dikey bah- çe” olarak da adlandırılan yeşil cepheler, bitkilerin sistemli ve organize bir bakım ile bina veya duvarların dikey yüzeyleri üzerinde yetiştirildiği bir sistemdir [Fa- rid, 2016]. 100 yıldır tartışılmakta olan bu sistemlerle ilgili teknik problemler günü- müzde giderek azalma göstermiştir. Tarihi geçmişine göz attığımızda, bitki- lendirilmiş cephelerin yeni bir teknoloji olmadığı, ancak mevcut kentsel tasarı- mın bir bileşeni olarak birçok yarar sağ- layabileceği anlaşılmaktadır. 19. yüzyılda birçok Avrupa ve bazı Kuzey Amerika şeh- rinde odunsu tırmanıcı bitkilerin sıklıkla cephelerde örtü olarak kullanıldığı, pek Bitkilendirilmiş Cephelerin Çevresel ve Ekolojik Etkileri Doç. Dr. Serpil ÇERÇİ Çukurova Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 54 MART-NİSAN 2020 MAKALE