Şantiye Dergisi 380. Sayı (Mart-Nisan 2020)

çok Alman kentinde teşvik programları ile iyileştirilen cephelerde tırmanıcıların yetiştirilmesi ve korunması konusunda evsahibi / kiracı girişimlerinin desteklen- diği görülmektedir. 1980’lerden günümü- ze kadar yapılan araştırmalarda, bitkile- rin cepheler üzerindeki tozu hafifletme yeteneği, yalıtım ve buharlaşmanın ver- diği soğutma etkileri, kuşlar, örümcek- ler ve böcekler dahil kentsel yaban hayat için bir yaşam alanı oluşturduğu, dolayı- sıyla yeşil cephelerin, kentsel mikroklima ve binaların ekolojik ayak izini artırma potansiyelinin yüksek olduğu saptanmış- tır [Köhler, 2008]. Bu nedenlerle, bitkilen- dirilmiş cepheler tümdünyada ve birçok kentsel alanda yaygın hale gelmiştir. Avrupa’da çok sayıda cephenin yenilen- me aşamasında, yapıların fiziksel özellik- lerini yeşillendirme ile artırmanın, mak- simum sosyo-ekonomik etkinin ortaya çıkması ve kentin doğasını geri getirme- nin çok anlamlı ve etkili olacağı düşünül- mektedir [Scharf, 2015]. Yapılan araştırmalarda, tropik veya kurak iklimlerin tüm yapılanmalarında cephe- nin bitkilendirilmesi ile yüzey sıcaklığı- nın düşürülmesinden büyük ölçüde ya- rarlanıldığı ve bunun sonucunda klima yüklerinde azalma olduğu sonucuna va- rılmıştır [Fuller, 2015]. Singapur Ulusal Üniversitesi tarafından yapılan araştır- maya göre, bir binanın sıcaklığı 1 °C azal- tıldığında, tüketilen elektrik miktarının da yüzde 5 oranında azalabileceği, buna bağlı olarak dikey yeşillendirme sistemi ile binadaki sıcaklığın gündüz 2 °C, gece 0,4 °C düşürülebileceği ortaya konmuştur [Othman 2016]. BİTKİLENDİRİLMİŞ CEPHELERİN ÇEVRESEL ETKİLERİ Bina cephelerinde bitki örtüsünün kul- lanımı estetik, sosyal, ekolojik ve çevre- sel olarak birçok avantaj sunmaktadır [Abdollahi, 2016]. İnşaat ve bakım için yüksek maliyet, sulama ve besin arz sis- temi zorunluluğu gibi bazı dezavantajları yanısıra büyük kentlerin çeşitli olumsuz yönlerinin çözümüne katkı sağlayan bit- kilendirilmiş cephelerin çevresel etkileri şu şekilde özetlenebilir: • Kentsel ısı adası etkisini azaltma (bi- nanın aşırı ısınmasını önleme ile kent içi radyasyon ve sıcaklığı azaltma, hava nemini artırma) • Hava kalitesinin iyileştirilmesi (kar- bondioksit depolama, bazı kirletici maddeleri azaltma) • Enerji verimliliğini iyileştirme • Gürültü kirliliğini azaltma • Su tutma ile taşkın riskini önleme • Biyolojik çeşitliliğin kaybını önleme [Scharf, 2015]. Bitkilendirilmiş Cephe Tipolojileri Bitkilendirilmiş cephe sistemlerinin doğ- ru bir şekilde anlaşılması ve binalarda et- kili bir şekilde kullanılması için öncelikle türleri, özellikleri, uygulama alanları ve potansiyel yararları ile birlikte açıkça ta- nımlanmaları, daha sonra binalarda bu sistemlerin kullanımı, enerji tasarrufu, termal etkisi ve mimari özellikleri gibi çeşitli yönlerden incelenmeleri esastır [Beşir, 2018]. Feng ve Hewage (2014)’e göre bitkilendi- rilmiş cepheler; • Yeşil cepheler ve • Yaşayan duvarlar olarak sınıflandırılır. Yaşayan duvarda, yapısal bir duvara veya çerçeveye tutturulmuş önceden bitkilen- dirilmiş levhalar bulunur. Yeşil cephede, bitkiler cephenin farklı seviyelerindeki 55 MART-NİSAN 2020 MAKALE