Şantiye Dergisi 383. Sayı (Eylül-Ekim 2020)

toprak kazıldı. 320 milyon metreküp dolgu yapıldı. 2 bin 200’ü ağır yük kamyonu olmak üzere aralarında eks- kavatör, greyder, silindir, dozer, bel- den kırma kamyon, tekerlekli yükle- yici, beton pompası, kule ve mobil vincin de bulunduğu 3 bin 519 araç ve makine aralıksız çalıştı. Hedefe ulaşa- bilmek için insan gücü, araç-gereç ne gerekiyorsa hepsi bir araya getirildi. Bu kadar büyük bir toprak hareketinin kısa sürede bitirilmesi, kaplamaların, terminal ve diğer binaların tamamlan- ması için kazı ve dolgu işlerinin büyük bir bölümünün 2017 sonuna doğru ta- mamlanmış olması gerekiyordu. Bu sebeple çok büyük bir makine parkı oluşturuldu. Bumakine parkı ile 2016- 17 yılları boyunca yaz aylarında günde 1,3milyonmetreküp kazı-dolgu hare- keti yapılması sağlandı...” Sürekli değişen zemin koşulları işleri zorlaştırıyordu “İnşaat süresince, her yerde aynı anda çalıştığımız için ve bölgenin de inşaata hazır olmamasından dolayı zemindeki çamur ve balçık, sürekli değişen zemin koşulları işleri zorlaş- tırıyordu. Bölgedeki kazı ve dolguda kullanılanmalzemenin yüzde 80’i killi ve kumlu doğal malzemeden oluşu- yordu. Ayrıca yüzde 20’lik bölümü de ‘ceylan formasyonu’ denilen kumlu killi yumuşak kayadan meydana geli- yordu. Bu malzemelerin suyla irtibatı durumunda kaliteli dolgu ve kazı ça- lışmaları yapmak güçleşiyordu. Dolgu ve kazı tabakalarından sonra sahanın en üst kısımlarında kaplama tabaka- larının oluşturulması gerekiyordu. Bu tabakalar için sert kaya evsafındaki malzemelerin uygun gradasyonlarla kırılarak beton, asfalt ve plentmiks temel tabakalarının oluşturulmasına ve kaya dolguları için taş ocaklarına ihtiyaç vardı. Bu da Göktürk istikame- tinde 15-20 kilometre mesafedeki taş ocaklarındaki 13 adet 500 metreküp/ saat kapasiteli taş kırma ve eleme te- sislerinden sağlandı. Yoğun bir nakli- ye grubuyla havalimanına taşındı. Bu ocaklardaki üretimler gradasyonlu malzemeler ve dolgu taşlarıyla bera- ber günlük 80 bin tonlara ulaştı. Dol- gular 70-80metre yüksekliğe çıktı, ka- zılar 60-70 metre derinliğe kadar indi. Bu işlemler yapılırken toprak işlerinin en önemli unsurlarından biri ve hava- limanın dolgu teşkilindeki püf noktası denilebilecek en mühim konu, dolgu tabanlarındaki yeraltı suyu drenajını sağlamaktı. Bu sebeple havalimanın- daki dolgu tabanlarının altına bir met- re kalınlığında ince drenaj filtre kumu serilmesi gerekiyordu...” Bu kadar ağır silindirler ilk defa kullanıldı “Çok yüksek kalınlıkta teşkil edi- len dolguların tamamı 30 cm kalınlı- ğı geçmeyecek şekildeki tabakalarla ve 26 tonluk 150 adet vibrasyonlu si- lindirlerle sağlandı. Bu kadar ağır si- lindirler Türkiye’de ilk defa İstanbul Havalimanı’nda kullanıldı. Bu silin- dirlerin üzerine monte edilen makine kontrol sistemleriyle sıkışma kontrol- lerinin GPS’ler vasıtasıyla bilgisayara iletilmesi, bu denetimin makinenin çalıştığı anda yapılmasını sağladı. Bu amaçla, havalimanının işletilmesi- ni etkileyebilecek veya daha kısa za- manlı bakım süresi gerektirebilecek (dolgumalzemesinin yumuşaması so- nucu) dolguda oluşabilecek kontrol- süz deformasyonlar engellendi, bunu etkileyebilecek herhangi bir su sızın- tısının olmaması sağlandı. Aksi halde, bölgenin genel yapısı içindeki kumlar bünyelerinde çok su tuttuğundan dol- gularda oluşacak yeraltı sularının düz- gün tahliyelerinin yapılmaması, ileriki aşamalarda büyük boyutta sorunlara sebep olabilirdi. Yüzey yağmur suyu drenajları, menfezler, büzler, beto- narme borular pistlerde ve apronlar- da imal edildi. Böylelikle platformyü- zeylerinin de yağmur suyu drenajları oluşturuldu...” İlk faz tamamlandığında 10 milyon metreküp beton dökülmüştü “Asfalt tabakasının altındaki plentmiks tabakaları için yaklaşık 10,5 milyon ton gerekiyordu. Bunları karşı- layabilmek amacıyla 10 adet 650 ton/ saat kapasiteli plentmiks tesisi kurul- du. Havalimanının pistleri asfalttan, apronlar ise beton kaplamadan oluşu- yordu... Büyükmiktarda sıcak karışım asfaltı ve büyükmiktarda kaplama be- ton ihtiyacı söz konusuydu. Bunların yanında terminal ve diğer hizmet bi- nalarının da yapısal beton ihtiyacını karşılamak gerekiyordu. Bu amaçla 11 adet 320 ton/saat kapasiteli asfalt plenti, 11 adet 200metreküp/saat ka- pasiteli beton santrali kuruldu. Bu te- sislerle havalimanının büyük orandaki 40 EYLÜL-EKİM 2020 PROJE / İstanbul Havalimanı